Cykl owulacyjny

Cykl miesiączkowy kobiety można podzielić na dwie fazy: fazę pęcherzykową, związaną z dojrzewaniem komórki jajowej; fazę ciałka żółtego, od owulacji - czyli od uwolnienia dojrzałej komórki jajowej, do końca cyklu.

Faza pęcherzykowa cyklu owulacyjnego, inaczej faza przedowulacyjna ma zmienną długość. Faza pęcherzykowa trwa bardzo różnie u poszczególnych kobiet, a także długość jej trwania zmienia się wraz z wiekiem kobiety. Różnice w poszczególnych cyklach mogą wystąpić także u tej samej kobiety. Czynniki takie jak stres, zmiana klimatu, choroba, niedosypianie przez dłuższy czas, drastyczna dieta, mogą znacznie opóźnić jajeczkowanie podczas cyklu owulacyjnego.

 

W fazie przedowulacyjnej dominujący wpływ na organizm kobiety mają estrogeny, wydzielane przez wzrastający pęcherzyk jajnikowy. Estrogeny, żeńskie hormony płciowe, powodują określone zmiany w obrębie narządów rodnych. Pod ich wpływem błona śluzowa macicy zaczyna się rozrastać, szyjka macicy otwiera się, staje się bardziej miękka i unosi ku górze. Jednocześnie z gruczołów szyjki macicy wydziela się specjalna wydzielina, tzw. śluz szyjkowy. Rozrasta się także nabłonek w pochwie i tkanka gruczołowa w sutkach. Część z tych zmian ma na celu umożliwienie plemnikom przeżycie w drogach rodnych kobiety oraz spotkanie z uwolnioną z jajnika komórką jajową i zapłodnienie.

 

Wraz ze wzrostem poziomu estrogenów rozpoczyna się okres płodności. W jajniku dojrzewa komórka jajowa, a jak napisano powyżej, szyjka macicy otwiera się, mięknie i unosi ku górze. Pojawiający się śluz szyjkowy stopniowo zmienia środowisko w pochwie z kwaśnego na zasadowe co umożliwia plemnikom przeżycie i wniknięcie w głąb dróg rodnych kobiety. Śluz początkowo jest gęsty, lepki, biały i mętny. Lecz w miarę wzrostu poziomu estrogenów staje się rzadszy, bardziej przejrzysty, śliski i rozciągliwy. Im śluz jest bardziej płynny i rozciągliwy, tym bardziej staje się przenikliwy dla plemników. Śluz o cechach wysokiej płodności jest najodpowiedniejszym środowiskiem dla plemników. Jest bogaty w substancje odżywcze, umożliwia im większą ruchliwość. Jest konieczny do osiągnięcia przez plemniki ostatecznej dojrzałości a następnie do zapłodnienia komórki jajowej.

 

Faza ciałka żółtego, faza poowulacyjna rozpoczyna się po owulacji, gdy pęknięty pęcherzyk jajnikowy zmienia się w ciałko żółte. Jej charakterystyczną cechą jest stała długość trwania, która waha się w granicach 10-16 dni u różnych kobiet. Cechą charakterystyczną tej fazy jest wydzielanie przez ciałko żółte progesteronu. Pod jego wpływem szyjka macicy twardnieje, obniża się i zamyka, a śluz szyjkowy szybko gęstnieje, zamykając szyjkę gęstym czopem śluzowym. Odbudowywanie czopu śluzowego zamykającego macicę trwa około 3 dni. Jest to jeszcze okres płodności.

 

Po całkowitym zaczopowaniu szyjki macicy wchodzimy w fazę fizjologicznej niepłodności. Progesteron powoduje dalszy rozrost błony śluzowej macicy, która ulega rozpulchnieniu. Rozrastają się także naczynia krwionośne obficie zaopatrujące w substancje odżywcze i tlen śluzówkę macicy. Jednym z charakterystycznych objawów tej fazy jest lekki wzrost temperatury ciała kobiety, mierzonej w stanie spoczynku. Wyższa temperatura utrzymuje się przez czas trwania tej fazy i opada tuż przed miesiączką. Jeżeli dojdzie do zagnieżdżenia w endometrium już rozwijającego się zarodka wówczas temperatura pozostaje na podwyższonym poziomie przez pierwsze 3 miesiące ciąży. Jeśli natomiast nie dojdzie do poczęcia, poziom progesteronu opada. Błona śluzowa macicy zaczyna obumierać i złuszczać się. Rozpoczyna się nowy cykl.

 

 

Przeczytaj również: